Ü-Keramik / Uebelacker

Het is de bedoeling dat ik stap voor stap mijn west-germany collectie voortel en er wat meer probeer rond te vertellen.
Alle foto's op deze blog zijn zelf gemaakt!
Om te starten begin ik met een klein vaasje uit mijn collectie. Een Ü-keramik vaasje.

Ü-keramik is opgericht in 1909 door Johann Ubelacker.  Hij startte met een tingieterij in

Ransbach - Baumbach. Later begon hij ook met terracotta en geglazuurde keramiek.

Na de dood van Uberlacker in midden jaren '50, werd het bedrijf overgenomen door zijn 3 zonen.

Maar door een slechte investering in Ierland ging het bedrijf in 1990 failliet.

In de hoogconjunctuur telde het bedrijf 350 medewerkers en werkte Ü-keramik ook samen met het zusterbedrijf Siershahner ( met 200 werknemers ).

Enkele belangrijke ontwerpers waren Heinz Hommerich en Leonhard Steiger.

Deze ontwerpten o.a. de populaire "Chimney"vaas. In 1954 produceerde Ü-keramik als eerste bedrijf ( dankzij Hommerich ) op grote schaal vazen die met seleniumroodglazuur werden afgewerkt. Dus de populaire west-germany vaas die door vele andere fabrikanten werd gevolgd. ( fat-lava )

Ü-keramik kenmerkt zich door zijn grote variatie in zijn productie. Vooral de vazen in rechthoekige vormen zijn typisch voor ü-keramik. Ook hebben ze verschillende reeksen van muurplaten gemaakt.

Het grootste deel van de productie werd geëxporteerd naar Scandinavië en Oostenrijk.

Op de bodem staan drie of vier cijfers, schuine streep, twee cijfers. de laatste 2 cijfers zeggen hoe groot het vaasje is. Bij dit vaasje staat er 1327/12, wat wil zeggen dat dit vaasje 12 cm hoog is.

Er staat geen verwijzing naar "west-germany" op. In de jaren '60 & '70 werd een sticker met Ü-keramik geplakt.

Aan de witte kring op de bodem ziet men heel goed dat ü-keramik witte klei gebruikte.

Ziehier een mooie oranje fat lava vaas van ü-keramik met nummer 1737/22

199/17

 cache-pot 200/13

cache-pot 203/19

cache-pot 209/14

cache-pot 209/14

455/25

525/40

1046/20

1345/40

  

ü-keramik 1433/40

1449/40

2320/25



west-germany cache-pot / planter / bloempot

 

Wie al een beetje leeftijd heeft, herinnert zich nog wel de vensterbanken met weelderige kamerplanten die in cache-pots stonden van allerlei kleuren en decors.

Nu zijn deze bloempotten / cache-pots weer helemaal in. Elke vintage liefhebber wil er wel enkele in huis met een al even vintage plant. Maar deze bloempotten zijn nog maar moeilijk te vinden. Nadat de eerste hype eind jaren ’70 stilaan verdween, werden deze bloempotten weg gesmeten of naar het containerparken gedaan. De meeste van deze cache-pots hadden ook de tand des tijds niet overleefd. Craquelé, chipjes en zeker ook heel wat barsten zorgden ervoor dat deze bloempotten voor goed verdwenen. Begin jaren ’80 was het ook helemaal uit de mode en niemand moest zo’n ‘lelijke’ schreeuwerige cache-pot hebben. Het moest toen allemaal sober en niet te veel kleur zijn.

De laatste jaren is dat weer helemaal anders. Vintage en retro zijn terug in. Ook kamerplanten zijn weer helemaal hip. Wanneer deze dan nog eens in een prachtige vintage fat lava bloempot staan ben je helemaal mee. Geef nu toe, deze cache-pots hebben een hoog psychedelisch rock&roll gehalte. Ze geven eigenheid en karakter aan je interieur. Ze vrolijken je huis op. Zeker als ze dan al op een mooi vintage plantentafeltje staan of op een bamboe rek. Dan liefst nog met enkele bij elkaar. Je kan dan nog kiezen tussen de fifties pastel kleurige bloempotten met een mooi decor of de felle oranje, rode seventies fat lava cache-pots. De meeste van deze bloempotten werden gemaakt door bedrijven in Duitsland. De west-germany keramiek zoals we dat noemen.

Nu deze cache-pots moeilijker te vinden zijn stijgen de prijzen. Wat heb ik spijt toen ik een 15 tal jaar geleden enkel maar de west-germany vazen, schotels en wandecoraties kocht en de bloempotten links liet liggen. Want wat is er nu mooier dan een vaas en een bloempot met éénzelfde decor of uitvoering?

Help?

De gewone vintage liefhebber zal het niet erg vinden als hij niet weet welk keramiek fabriek of welke ontwerper deze bloempot gemaakt heeft, maar voor mij ligt het een beetje anders. Als fervent verzamelaar van west-germany keramiek zou ik toch graag weten welke cache-pots bij welk fabriek horen. Maar dat is niet gemakkelijk. De meeste cache pots zijn onderaan niet getekend of genummerd. Daarom moet je al kijken of er geen label meer op de bloempot plakt of kijk je of het decor hetzelfde is als een vaas die wel gemerkt is. Dan lijken sommige vormen nog heel hard op elkaar zodat het extra moeilijk is te bepalen van welk keramiek fabriek de bloempot afkomstig is.

Als iemand mij hierbij kan helpen? Ik kan ook altijd meer foto's van deze bloempotten laten zien ( onderkant, ...) 

Ziehier enkele cache-pots / planters / bloempotten waar ik de bedrijven niet van ken…

Reeds geïdentificeerd: planters / cache-pots / bloempotten 

* AKRU-keramik

nr. 27-15   27-17   27-20 

* Bay-keramik

de bovenste 3 zijn genummerd met 156-20

de onderste 3 niet getekend maar ook Bay keramik.

boven links Bay 633-22 onderaan links Bay 42-22

midden 151-20 Bodo Mans decor: Delhi

de 2 bloempotten rechts hebben geen nummer maar wel Bay

bay-keramik 663-16

* Carstens-Tönnieshof

 

Beide bloempotten zijn niet genummerd.

* Dümler & Breiden

    

De linkse bloempot is niet genummerd. De middelste en de rechtse hebben als nummer 700-22

Alle 3 zijn het D&B bloempotten.

Deze dümler & Breiden heeft als nummer 715-18

* ES-keramik

beide potten van ES-keramik zijn niet genummerd

* Ilkra keramik

ilkra 25 Palermo decor

* Marei keramik

2 verschillende groottes ( geen nummer ) 

niet genummerd

* Scheurich

Scheurich decor: " Inka "

Scheurich 806-12 decor: " Lora " 

810-23  818-14   807-17 "fabiola"

* Spara keramik

2x Spara cache-pot

* Strehla VEB 

onderaan gestempeld met het logo van Strehla

* Ü keramik  ( Uebelacker ) 

links ü-keramik 199-17 rechts bovenaan 200/13

en rechts onderaan 209/14

ü-keramik 209/14                        203/19

   

GERZ-Keramik ( Simon-Peter )

 Geschiedenis:

- Simon Peter Gerz ( 1830-1893) richtte zijn bedrijf in 1857 op. Gerz GmbH.

- Simon Peter Gerz was de nonkel van Peter Dümler die later medeoprichter werd van Dümler & Breiden. Dümler kreeg veel hulp van zijn oom Simon Peter Gerz bij het oprichten en leiden van het bedrijf.

- Het bedrijf van Gerz kende een groot succes. In de 2de helft van de 19de eeuw vervaardigde het vooral rijk gedecoreerd steengoed in allerlei kleuren. ( bierbekers, buikbekers, vazen, tabakspotten, bloempotten, koffiepotten, botervlootjes, borden, mosterdpotten, ...) Vooral de bierbekers in samenwerking met een tingieterij werden in overvloed vervaardigd. 

De stijl van dit aardewerk was klassiek te noemen ( gebaseerd op de Gotische en Renaissance periode).

- Wanneer Simon Peter Gerz in september 1893 overleed, nam zijn schoonzoon Alphons Wilhelm Lötschert het bedrijf over. De stijl van de keramische producten veranderde toen naar de opkomende art nouveau. Lötschert werkte veel met bekende art nouveau artiesten uit die tijd.

- Met het uitbreken van WO I liep de verkoop ( en vooral de export) sterk terug en kwam het bedrijf in financiële moeilijkheden. In 1917 moest de productie volledig worden stilgelegd.

- Na de oorlog nam Albert Breiden (van Dümler & Breiden)  samen met Johann Übelacker ( Ü-keramik) het bedrijf over en probeerde Gerz GmbH nieuw leven in te blazen. Ze moesten op zoek naar geld en verkochten de mallen ( gietvormen ) van Gerz-keramik aan andere keramiekbedrijven ( o.a. Eckhardt & Engler) Eckhardt & Engler kocht van Gerz ook een grote bakoven.

Het bedrijf Gerz-keramik bloeide terug op met dank aan de export. Helaas door de grote inflatie (1921) en de dood van Albert Breiden (1926) waren er veel ups & downs.

- Toen Gerz-keramik juist terug op het goede spoor was, brak WO II uit! De volledige export viel stil en in 1942 werd de fabriek vernield door een bombardement. 

- Na WO II werd de fabriek terug opgebouwd. Tijdens de hoogconjunctuur ( jaren '50 en '60) groeide het bedrijf en moesten er nieuwe fabrieken gebouwd worden. Het aantal medewerkers nam toe tot meer dan 300 mensen. Vooral de siervazen met felle glazuren waren een succes.

- Maar zoals bij bijna alle Duitse keramiek bedrijven ging in de jaren '90 de productie sterk achteruit en werd het faillissement in 1997 uitgesproken.

Identificatie: 

- De oudere artikelen van Gerz-keramik werden vooral gebakken in rode klei ( klinker).

- Maar vanaf 1960 werden de siervazen ( fat lava vazen) vervaardigd met witte klei.

- De vazen werden altijd alleen met een nummer voorzien. Meestal staan ze in een rechte lijn, maar soms volgen ze de ronde buitenrand van de basis. Vaak gemerkt met een maat in cm. De vorm en grootte kunnen worden gescheiden door een schuine streep of geschreven op een aparte regel ( soms gescheiden door een ononderbroken lijn).

gerz 509/30

 

Flix - keramik ( west-germany ) 

Flix keramik is een bedrijf in Ransbach-Baumbach. Het is eigenlijk een groothandel die de vormen liet maken in andere keramiekfabrieken en de decors zelf maakte.
Speciale series werden uitgevoerd door ü-keramik, Akru ( Alfred Krupp), Eiwa, Wekara, Sawa en waarschijnlijk nog bij een aantal andere fabrieken. Dus deze bedrijven maakte de modellen en Flix maakte uitsluitend het decor.
Er is weinig geweten en er is veel verwarring over Flix-keramik omdat ze meestal enkel maar en sticker gebruikte.
Men werkte vooral met rode klei en vaak waren er inkepingen in het decor. Deze vazen met rode klei werden meestal vervaardigd door het bedrijf van Leo Wagner ( Eiwa-keramik). In dit bedrijf stempelde met voor Flix ook een stempel met handtekening Flix Handgemalt.
Ook de vaas hieronder heeft onderaan Flix handgemalt in de klei gedrukt.

flix 9/25